لینک مقاله در پایگاه تحلیلی دفتر پژوهش روزنامه خراسان (رصد) / مصطفی جهانگیر، سلما به بوپور

مقدمه

امروزه تقریبا اکثر کاربران اینترنت از ایمیل استفاده می‌کنند. اما ایمیل با همه فوایدش جنبه‌های تاریک و پنهانی نیز دارد. ما درباره جنبه‌های منفی ایمیل نظیر ماهیت وابسته کننده آن و استرس غیر ضروری که ایمیل در زندگی کاربر امروزی تزریق می­ کند، مطالبی شنیده‌ایم، اما این مشکلات را بی­ اهمیت تلقی می‌کنیم زیرا ایمیل به طرز باورنکردنی برایمان مفید است. این نوشتار قصد دارد تا حدودی جنبه‌های پنهان و تاریک ایمیل را آشکار کند.

ماهیت وابسته کننده ایمیل

بیش­تر ایمیل­ها کسل­ کننده هستند، اما گاهی ایمیل‌های مهیج و جالب هم پیدا می­ کنیم و به این دلیل است که با امیدواری ایمیلمان را چک می­ کنیم. در اصطلاح علوم رفتاری، ایمیل یک «تقویت فاصله متغیر» است. به این معنی که دقیقاً نمی­دانیم چه وقت یک ایمیل خوب می­ رسد، به همین دلیل چک کردن ایمیل را ادامه می­ دهیم. طی گزارش AOL در سال ۲۰۱۰، %۴۷ افراد مدعی هستند که به ایمیل وابسته شده­ اند، %۲۵ کاربران نمی­ توانند بیش از سه روز بدون ایمیل ادامه بدهند، %۶۰ افراد ایمیلشان را حتی در تعطیلات نیز بررسی می­ کنند.

سندرم چک کردن مداوم ایمیل

شرکت­ کنندگان در یک پژوهش که توسط رِناد و همکاران (۲۰۰۶) انجام شد، بیان کردند که به طور میانگین ایمیلشان را هر یک ساعت یک بار چک می­ کنند. لکن وقتی محققان با دقت آن­ها را تحت نظر گرفتند، معلوم شد که آن­ها هر پنج دقیقه ایمیلشان را چک می­کنند. تحقیقات بیش­تر نشان می­دهد که افراد برنامه خود را به گونه­ ای تنظیم می­کنند که هر پنج دقیقه یک بار ایمیلشان را بررسی کنند (جکسون و همکاران، ۲۰۰۲).

ایمیل یک چهارم ساعات کار روزانه را می­ گیرد

وقتی که زِروینسکی و همکاران (۲۰۰۴) یک مطالعه روزانه را بر روی افراد در مشاغل مختلف انجام دادند، دریافتند که به طور میانگین افراد %۲۳ از ساعت کار روزانه­ شان را صرف رسیدگی به ایمیل می­ کنند. این به خاطر این است که افراد از ایمیل صرفا برای مکاتبه کردن و نامه نگاری استفاده نمی­ کنند، بلکه از آن به عنوان یک راه پیگیری کارهایشان نیز استفاده می­ کنند.

بازگشت رشته افکار از یک ایمیل حدودا ۶۴ ثانیه زمان می­ برد

افراد اغلب خیلی سریع تحت تأثیر ایمیل تازه رسیده قرار می­گیرند، تقریباً مشابه زنگ تلفن. در یک مطالعه­، جکسون و همکاران (۲۰۰۲) کشف کردند که %۷۰ ایمیل­ها در حدود ۶ ثانیه اول ورودشان بررسی می­شوند و %۸۵ در حدود ۲ دقیقه­ی اول ورودشان. مسئله این است که بازگشت رشته افکار بعد از چک کردن ایمیل حدودا ۶۴ ثانیه زمان می‌گیرد.

ماهیت استرس‌زای ایمیل

کاربران با ایمیل به طرق مختلف سروکار دارند. هِیر و همکاران (۲۰۰۵) سه نوع از کاربران ایمیل را مشخص کرده­ اند. نخست پاسخ­ دهندگان خونسرد که اجازه نم ی­دهند ایمیل ­­آن­ها را کنترل کند و هر زمان که بخواهند چک کردن ایمیل را متوقف می‌کنند. دوم پاسخ­محوران که تلاش می­کنند فوراً به ایمیل پاسخ دهند و از دیگران هم انتظار دارند همین­ گونه رفتار کنند. و نهایتا پاسخ­ دهندگان استرسی ایمیل را مفید نمی­دانند و برای آن­ها ایمیل اساساً تحریک‌کننده اعصاب است. مطالعات آشکار کرد که %۵۷ از افراد خودشان را خونسرد فرض می­ کنند، %۳۲ پاسخ­ محور و %۱۱ کاربران استرسی ایمیل هستند.

کاربران ایمیل احساس همکاری کم­تری می­ کنند

مذاکرات از طریق ایمیل اغلب سخت و دشوار احساس می‌شود، مخصوصاً با افرادی که آن­ها را به خوبی نمی­شناسیم. وقتی ناکویین و همکاران (۲۰۰۸) مذاکرات ایمیلی را با مذاکرات چهره به چهره مقایسه کردند، پی بردند که افراد از طریق ایمیل احساس همکاری کم­تری می­ کنند. دلیل این که مذاکرات از طیق ایمیل مشکل است، این است که مردم بیش­تر در ایمیل تمایل به منفی بودن دارند. به عنوان مثال، کاتزبرگ و همکاران (۲۰۰۵) به این نتیجه رسیدند که وقتی افراد عملکرد یکدیگر را در دو قالب قلم-کاغذ و ایمیل ارزیابی می­کنند، زمانی که از ایمیل استفاده می­کنند، نسبت به زمانی که از روش قلم-کاغذ بهره می‌گیرند، درباره همکارشان منفی­ تر هستند. دلیل دیگری که مذاکرات از طریق ایمیل می­تواند دشوار باشد این است که وقتی مذاکره با یک فرد ناآشنا انجام می­شود، چون ایمیل خیلی کوتاه است، به توافق رسیدن کم­تر می‌شود یا اصلاً وجود ندارد. بنابراین اگر مذاکرات به مشکلی بربخورد، به سرعت می­تواند متوقف شود. موریس و همکاران (۲۰۰۲) نشان دادند که حتی یک تماس تلفنی می­تواند به حد کافی احساس خوبی بین دو نفر ایجاد کند تا رخنه عدم توافق را از بین ببرد.

دروغ‌گویی در ایمیل توجیه­ پذیرتر احساس می­شود

مردم درشرایط معمولی ممکن است دروغ بگویند، ولی در مقایسه با قلم-کاغذ، از طریق ایمیل دروغ بیش­تری می­گویند و احساس می­کنند که دروغ‌گویی توجیه­ پذیرتر است. در پژوهش ناکویین و همکاران (۲۰۱۰)، شرکت­ کنندگان وقتی از طریق ایمیل مذاکره می­کردند، در مقایسه با قلم-کاغذ %۵۰ بیش­تر دروغ می‌گفتند. محققان سه دلیل برای این موضوع مطرح نمودند. نخست این‌که ایمیل­ها کم­تر ماندنی هستند. دوم این‌که مردم در حالت آنلاین به خاطر اثر ناپرهیزی آنلاین، احساس آزادی بیش­تری می­کنند. و نهایتا این‌که افراد از طریق ایمیل احساس فاصله روانی می‌کنند که منجر به اعتماد و توافق کمتر می­ شود.

کاربران عصبانی ایمیل

در مطالعه‌ای بیش­ترین انواع عصبانی شدن‌های کاربران ایمیل که توسط نوعی از ایمیل­های دریافتی ایجاد شده است، رده­ بندی شده است. (وافِندِن ۲۰۰۴). انواع کاربران ایمیل که دیگران را به خاطر رفتار ایمیلی‌ نادرست‌شان عصبانی می‌کنند عبارتند از: گروه نخست کاربران مرموز که به عنوان تحریک­ کننده ­ترین نوع کاربران ایمیل محسوب می‌شوند معمولا ایمیل­هایشان را با مخفف‌های توضیح داده نشده مثل asl، lol و غیره پر می­ کنند که در این صورت دریافت کننده ایمیل ممکن است از آن‌ها سر در نیاورند. گروه دوم کاربران مؤلف که فکر می­کنند در حال نوشتن رمان هستند نه یک ایمیل. دسته سوم  کاربران فرستنده که به طور زنجیروار و ابلهانه هر ایمیلی که دریافت می­کنند، بدون هیچ قضاوتی برای دیگران ارسال مجدد (forward) می‌کنند. دسته چهارم کاربران بازیگر که ادعا می­ کنند ایمیل شما را دریافت نکرده­ اند. و در نهایت گروه پنجم کاربران موجز که کم­تحریک­ کننده­ ترین کاربران ایمیل هستند و ایمیل­هایشان را کوتاه و به­ جا ارسال می­ کنند.

درپایان نباید به دنبال نتیجه ای باشیم که قبلاً نشنیده ایم. ایمیل خود را کمتر چک کنیم، ایمیل‌هایمان را مختصر بنگاریم، به جنبه‌های تاریک و منفی ایمیل توجه کنیم و سعی کنیم تا حد امکان از آن‌ها پرهیز کنیم.

 منبع

Email’s Dark Side: 10 Psychology Studies

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *