پارادایم مجموعه قضایایی است که چگونگی درک جهان را تبیین می‌کند. در این تبیین، نوع نگرش به دنیا، چگونگی فائق آمدن بر پیچیدگی‌ها و راهنمایی محققان و دانشمندان علوم اجتماعی در این که چه چیزی مهم است و مشروعیت دارد و چه چیزی منطقی و عقلانی است ارائه می‌شود (Saunders, Saunders, Lewis, & Thornhill, 2011). پارادایم شامل پیش فرض های بنیادی است که راهنمای عمل پژوهشگران در تحقیق علمی قرار می گیرد. این پیش فرض ها در سه رکن هستی شناسی، معرفت شناسی و روش شناسی متجلی می شوند. اهمیت پارادایم در آن است که بدون یک مبنای فلسفی و پارادایم مشخص، نتایج یک تحقیق ممکن است بی معنا و حتی گمراه کننده باشد (پرهیزگار & آقاجانی, ۱۳۹۰)

بر اساس دیدگاه Saunders et al. (2011) سه نوع پارادایم عمده در روش شناسی تحقیق عبارتند از: پارادایم اثبات گرایی، تفسیری و پراگماتیسم. در پارادایم تفسیری برای درک واقعیت باید بر درون فهمی یا فهم همدلانه استوار بود و برای تحقق این دو باید به مشارکت همدلانه روی آورد. در هستی‌شناسی این پارادایم، جهان سازه‌ای مرکب از واقعیات چندگانه است. برای درک واقعیت باید پدیده را در بستر واقعی‌اش نه جهان آزمایشگاهی مورد مطالعه قرار داد. رویکرد باید استقرا باشد نه قیاس. در شناخت‌شناسی پارادایم تفسیری، پژوهشگر  به منظور تحقق درون فهمی باید وارد محیط اجتماعی شود و به یکی از نقش‌آفرینان اجتماعی تبدیل گردد. رابطه بین پژوهشگر و آزمودنی رابطه‌ای ذهنی و بین الاذهانی است. و روش‌شناسی پارادایم تکیه بر روش‌شناسی کیفی، مشاهده مشارکتی، مصاحبه‌های عمیق، مطالعات موردی و گروه های کانونی دارد (الوانی, آذر, & دانایی, ۱۳۹۰).

منابع:

Saunders, M. N., Saunders, M., Lewis, P., & Thornhill, A. (2011). Research methods for business students, 5/e: Pearson Education India.

الوانی, م., آذر, ع., & دانایی, ح. (۱۳۹۰). روش شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع تهران: اشراقی.

پرهیزگار, م., & آقاجانی, ع. ا. (۱۳۹۰). روش شناسی تحقیق پیشرفته در مدیریت با رویکردی کاربردی. تهران: دانشگاه پیام نور.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *