یادم می آید که چند سال پیش سخنرانی ای از دکتر علی اکبر جلالی که جزو اولین افرادی بود که فناوری اطلاعات را در ایران مطرح کرد، شنیدم که می گفت اینقدر فناوری اطلاعات پیشرفت می کند که همه رشته ها باید پسوند فناوری اطلاعات را در کنار خود داشته باشند. خودش مثال شیمی و فناوری اطلاعات، ریاضی و فناوری اطلاعات و ادبیات و فناوری اطلاعات را زد. این صحبت دکتر جلالی کم کم در حال تحقق است. مشاهده می کنیم که رشته های بین رشته ای با محوریت فناوری اطلاعات در حال شکل گرفتن است.

یکی از این رشته های جدید و جذاب، فناوری اطلاعات سلامت است. درست است که این رشته جدید است ولی سابقه ای در رشته دیگر دارد و آن مدارک پزشکی است که وظیفه اش کدگذاری بیماریها و ساماندهی پرونده ها و مدارک پزشکی بود. با رشد سیستم های نرم افزاری، پرونده های کاغذی تقریبا در حال حذف شدن است. پس دیگر مدارک پزشکی معنی ندارد. یا باید اسم این رشته بشود مدارک پزشکی الکترونیک یا اساسا اسمش تغییر کند و بشود فناوری اطلاعات سلامت که همین هم شد.

خب حالا ببینیم این رشته برای چه کسانی مناسب است؟ این رشته در دانشگاه های علوم پزشکی تدریس می شود. برای همین، جهت ورود به این رشته باید در کنکور علوم تجربی شرکت کرد. ولی اکثر داوطلبان کنکور تجربی عاشق رشته های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی و این جور رشته ها هستند و کمتر افرادی هستند که اولویت آنها رشته فناوری اطلاعات سلامت باشد. در هر صورت تعدادی از بد حادثه یا خوب حادثه وارد این رشته می شوند. خیلی از افرادی که این رشته جزو اولویت آنها نبوده، کم کم وقتی زیبایی ها و پویایی های این رشته را می بینند به آن علاقمند می شوند.

البته افرادی هستند که از دبیرستان به رشته های فناوری اطلاعات و کامپیوتر علاقمندند ولی اکثر این افراد وارد کنکور ریاضی می شوند و از آن طریق رشته مهندسی کامپیوتر را انتخاب می کنند. این افراد فرصت آشنایی با رشته فناوری اطلاعات سلامت را پیدا نمی کنند. در حالیکه این رشته نسبت به رشته کامپیوتر محض جذابیت های بیشتری دارد و کاربردی تر است و فرصتهای بیشتری را نیز برای فرد فراهم می کند. چون این رشته بین رشته ای است و هم با مباحث کامپیوتری محض آشنا می شود و هم با کاربرد آن در پزشکی.

خب. ممکن است سوال کنید که در این رشته چه مباحثی آموزش داده می شود؟ مباحث این رشته در چند بخش قابل تقسیم است:

  1. دروس کامیپوتری محض: مثل برنامه نویسی، ساختمان داده ها، پایگاه داده ها، شبکه، امنیت، سیستم عامل و ...
  2. دروس پزشکی: مثل آناتومی، فیزیولوژی، عوامل بیماری زا، بیماری شناسی و ...
  3. دروس مدارک پزشکی: مثل کدگذاری بیماریها، کدگذاری مرگ و میر، اصطلاحات پزشکی و ...
  4. دروس فناوری اطلاعات سلامت: مثل انفورماتیک پزشکی، مدیریت اطلاعات سلامت، پرونده الکترونیک سلامت، فناوری اطلاعات سلامت، کاربرد فناوری اطلاعات سلامت در بحران و ...
  5. دروس مدیریتی: مثل اصول مدیریت، مدیریت فردی در محیط کار، مدیریت فناوری در حوزه سلامت، مدیریت بخش فناوری اطلاعت سلامت و ...
  6. دروس آماری: مثل آمار حیاتی توصیفی، آمار حیاتی استنباطی، اپیدمیولوژی، شاخص های بهداشتی و ...

همینطور که می بینید این رشته حاوی مباحث متنوع از رشته های مختلف است.

در مورد فرصت های شغلی این رشته می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. کار در بیمارستان در بخش فناوری اطلاعات سلامت و مدارک پزشکی
  2. کار در شرکت های دانش بنیان تولید کننده نرم افزارها، سامانه ها و اپلیکیشن های پزشکی و سلامت به عنوان مشاور، برنامه نویس یا تحلیلگر سیستم
  3. کارآفرینی و راه اندازی کسب و کار در زمینه فناوری اطلاعات پزشکی و سلامت
  4. کار به عنوان فریلنسر در زمینه های برنامه نویسی، گرافیک، تحلیل داده ها، انیمیشن و ... در حوزه سلامت

با توجه به اینکه شاهد گسترش روز افزون فناوری اطلاعات در همه زمینه ها هستیم، این رشته آینده خوبی دارد و فرصت های شغلی آن روز به روز بیشتر می شود. حتی تعدادی از دانشجویان این رشته که مهارت های لازم را به خوبی یاد گرفته اند در حین تحصیل نیز کار پیدا می کنند که بعضا درآمدهای خوبی نیز دارند.

بسیاری از دانشگاه های دولتی و آزاد علوم پزشکی این رشته را ارائه می کنند. تنها دانشگاه غیر انتفاعی علوم پزشکی یعنی علوم پزشکی وارستگان مشهد نیز این رشته را ارائه می کند.